Wat, Waar & Wanneer

De Barbaren Komen wordt gespeeld op

  • zaterdag 16 nomber 2019 om 20:15 uur
  • zondag 17 november 2019 om 10:30 uur (in kerkdienst)
  • zondag 17 november 2019 om 15:00 uur

Na afloop van elke voorstelling bent u uitgenodigd voor een nagesprek met de auteur en de regisseur van de tekstspelers.

Muiderkerk
Linnaeusstraat 37
1093 EG Amsterdam

Bereikbaar met tram 19 en bus 41. Zaterdag is er betaald parkeren tot 21:00 uur. Zondag is parkeren gratis.
Repetitie 'De Barbaren Komen' in Tugela 85 door tekstspelers, met Gianni da Costa (L) en Ted van Angeren Repetitie 'De Barbaren Komen'van het koor op woensdagavond in de Muiderkerk Uitvoering productie 'Pampus' in 1999 door Buurttoneelgroep Muiderpoort,met Lies de Wolf (L) en Martha Diergaarde

De Makers

Tekst en muziek van De Barbaren Komen werd net als de voorgaande producties geschreven door Ynze Baumfalk, kritisch gevolgd door het regieteam. Dat stuurde hem ook bij deze productie een paar keer terug naar de schrijftafel.

Het regieteam bestaat uit Johan Sturm (vooral tekstspelers) en Marjan Wolfseher (vooral koor) met de onmisbare hulp van de ex-BTGM-regisseurs Monique Ouwerkerk en Zjuul Burgering

Muzikale begeleiding op de vleugel wordt verzorgd door Freek Berrier.

De vormgeving en kostuums werden verzorgd door Ynze Baumfalk en Zjuul Burgering.

Naast de originele teksten is nog gebruik gemaakt van het gedicht "Wachtende op de Barbaren" van de Grieks/Egyptische dichter K.P.Kavafis (1863-1933) en van teksten van het controversiële webforum GeenStijl van juni 2018.

Spel

  • Sandra Bos - Patricia, Nederlands ambassadeur op Malta
  • Huub Bartman - Frank, chefkok en echtgenoot van Patricia
  • Geert-Willem Schul - Felix, gouverneur van Narbonne
  • Lisa Heijdeman - Egeria, pelgrim
  • Marijke Genuit - Mathilde, Gotische slavin van Egeria
  • Ted van Angeren - Paul, doodgraver op Malta
  • Gianni da Costa - Adam, bootvluchteling en assistent van Paul
De leden van het koor, tevens in de rollen van Barbaren, receptiegasten op de ambassade in Malta en Provençaalse Romeinen, zijn:
  • Doutzen Abma
  • Jaqueline Eversdijk
  • Reindert van der Gaag
  • Sjoukje van der Laan
  • Bouke Meindersma
  • Flip Noordam
  • Marian Schilder
  • Daan Schut
  • Sieb Tieleman
  • Jannet Weeteling
Jaqueline en Doutzen lezen het gedicht van Kavafis. Beiden spelen samen met Sieb en Reindert ook de rollen van de reaguurders van GeenStijl.

Onder de naam De Muidercompagnie zetten de cantorij van de Muiderkerk en een ad-hoc groep zangers en spelers uit Amsterdam-Oost en omgeving zo eens in de twee of drie jaar een muzikaal drama op de planken. Steeds met een historisch en maatschappelijk thema.
De groep bestaat voor een deel uit spelers die hun wortels hebben in Buurttoneelgroep Muiderpoort (BTGM). Tussen 1985 en 2010 speelde dat geëngageerde amateurgezelschap in het Muiderpoorttheater, nu Jungle, op een steenworp afstand van de Muiderkerk. Uit overlappende betrokkenheid bij de Muiderkerkgemeente, de Muidercantorij en bij de Buurttoneelgroep Muiderpoort, ontstond in 2003 De Muidercompagnie.

De plundering van Rome door de Barbaren in 410 - Joseph-Noël Sylvestre, 1890 Medewerker Rode Kruis bergt lichamen op kust van Libië, juli 2019

Het Verhaal


Migratie is een hot item. Standpunten liggen mijlenver uiteen. De emoties lopen hoog op.

Hoe je ook denkt over migratie, in het Oude Europa belanden mensen van elders. Ze vluchten voor oorlog en geweld, of voor hopeloosheid en armoede. Allemaal zijn ze op zoek naar geluk. Iets meer geluk dan ze hadden.

Vreemdelingen die Europa binnenkomen: het is van alle tijden. Onze reactie daarop ook. Vreemdelingen zijn vreemd, het zijn barbaren.

In het muzikale drama De Barbaren Komen schakelen we tussen twee plaatsen en tijden.

Er is de stad Narbonne aan de kust van de Middellandse Zee rond het jaar AD 400. De welgestelde dame Egeria is net terug van een pelgrimsreis naar Jeruzalem. Ze is enthousiast over het pas gekerstende Romeinse Rijk met al die prachtige nieuwe kerken en kloosters. Maar haar slavin Mathilde heeft een heel andere herinnering aan hun reis.

Niet veel later nemen barbaarse, Germaanse stammen daar in de Provençe de boel over van de Romeinen.

In het andere perspectief zien we hoe op het eiland Malta in AD 2018 de doodgraver Paul en zijn assistent Adam zich ontfermen over de aangespoelde drenkelingen.

Patricia, de Nederlandse ambassadeur op Malta, is oprecht geïnteresseerd in hun betrokkenheid, maar veel kan ze niet doen, zegt ze. Daar is geen draagvlak voor.

Is Fort Europa te verdedigen? Ze komen, die barbaren. Hoe dan ook. Maar hoe erg is dat eigenlijk? Dat is al zo vaak gebeurd. Barbaren ? Wij zijn hun nageslacht.

Portret op sarcofaag in El Fajoem, 100-300 na Chr. Wordt ten onrechte vaak voor een afbeelding van Egeria gehouden. Visser in Zarzis, Tunesië, die zich ontfermt over de lichamen van bootvluchtelingen. Uit Zembla-reportage Dromen van een begraafplaats

Achtergrond

Ruim twee jaar geleden zag ik in het Alard Piersonmuseum de tentoonstelling Crossroads, over grote reizen in de late oudheid en de vroege middeleeuwen. Daar maakte ik kennis met Egeria, een welgestelde vrouw uit de omgeving van Narbonne aan de Middellandse Zee, zo rond 380 na Christus. Zij maakt een pelgrimsreis naar Jeruzalem. Tijdens haar reis stuurt ze brieven aan "haar zusters" thuis. Een deel is bewaard gebleven en nog niet zo lang geleden *vertaald in het Nederlands.

Dat leek me een fantastisch onderwerp voor een nieuwe musical: een sterke vrouw op reis in het net gekerstende Romeinse Rijk.

Maar dat viel tegen. Haar reisverslag is doodsaai. Ze schrijft over de abten en bisschoppen die ze ontmoet, over de imposante kerken en over de intrigerende kluizenaars in de Sinaï, over haar bezoek aan Egypte. Maar ze laat vooral dingen weg. Ze zegt niets over al die Gotische vluchtelingen aan de grenzen, niets over de opstanden in Alexandrië.

Egeria liep met oogkleppen op door de geschiedenis. Net als wij?

Toen heb ik voor Egeria een slavin verzonnen. Dat mag je als schrijver. Mathilde heet ze. Ze is van Gotische afkomst. Zij hoort in de havenstadjes aan de Middellandse Zee , hoe de bakker en de slager over de Goten denken, over de barbaren die al binnen zijn en die nog aan de grenzen staan.

En dan zijn er de verhalen uit onze tijd over die zelfde Middellandse Zee. De reportages over de ontelbaren die de oversteek wagen en over de menslievende helden ** op de eilanden die zich om de vluchtelingen bekommeren. Levende en dode.

Zo ontstonden de personages van Paul, de doodgraver van Malta, en van Adam, zelf bootvluchteling en assistent van Paul.

Ynze Baumfalk, 12 oktober AD2019


* In het land van de Bijbel - Reisverslag van Egeria, een dame uit de vierde eeuw. Latijnse tekst en Nederlandse vertaling Vincent Hunink, inleiding Jan Willem Drijvers, Hilversum, Verloren, 2011, ISBN 978-90-8704-188-5
** Zie bijvoorbeeld de Zembla-reportage Dromen van een begraafplaats
Zie ook de site van Stichting Drowned Migrant Cemetery